Yeni Doğan Bebekte Sarılık

Dua Hazinesi/Yeni Doğan Bebekte Sarılık => Yeni Doğan Bebekte Sarılık Yeni doğan dönemi, hayatın ilk bir ayını kapsamaktadır. Bu dönemdeki önemli hastalık belirtilerini geçen aylardaki

Gönderen Konu: Yeni Doğan Bebekte Sarılık  (Okunma sayısı 10933 defa)

0 Üye ve 2 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

    Dua hazinesi4

  • Genel Moderatör
  • ***
  • İleti: 12603
  • Konu: 1972
  • Allâh ım bizi affet
  • Çevrimdışı
Yeni Doğan Bebekte Sarılık
« : 24 Temmuz 2011, 17:08:28 »
Yeni Doğan Bebekte Sarılık


Yeni doğan dönemi, hayatın ilk bir ayını kapsamaktadır. Bu dönemdeki önemli
hastalık belirtilerini geçen aylardaki yazılarımızda incelemiştik. Bu
yazımızda, yeni doğan döneminin önemli problemlerinden biri olarak karşımıza
çıkan *"sarılık"* konusunu ve -önümüzdeki yazımızda da- üç aydan küçük
bebeklerdeki *"ishal"*i teferruatlı bir şekilde anlatmaya çalışacağız.


*Sarılık*
Sarılık, hayatın ilk bir ayında en sık karşılaşılan problemlerden biridir.
Sağlıklı, zamanında doğan bebeklerin % 60'ında, erken doğanların % 80'inde
görülmektedir. Sağlıklı, zamanında doğan bebeklerin hemen hepsinde ilk bir
haftada kanda bilirubin maddesi yükselmesine karşılık, bunların % 60'ında
sarılık gözle görülür hâle gelmektedir. Buna *"fizyolojik
sarılık"*denmektedir. Sıklıkla görülen bu fizyolojik sarılık dışında,
yeni doğan
bebeklerde çok çeşitli sebeplere bağlı olarak *"patolojik sarılık"* da
gelişebilir. (Fizyolojik tâbiri; vücudun tabiî işleyişi ile alâkalı bir
durumu anlatırken, patolojik tâbiri; normal işleyişin bozulduğunu ifade
etmektedir.)Bebeğin sarı görünmesine sebep olan bilirubin maddesi; yapımı
fazla olduğunda ya da vücuttan atılımı azaldığında kanda yükselerek,
sarılığa sebep olmaktadır. Yenidoğan sarılığını; erişkin ve çocuklarda
görülen, karaciğeri tutan virüslerle meydana gelen iltihâbî sarılıkla
karıştırmamalıdır. Karaciğer iltihaplanmasına bağlı olarak meydana gelen
sarılık, bütün yaş gruplarında görülebilirken, yenidoğan sarılığı, sadece bu
döneme has bir durumdur.


*Yeni doğan döneminde sarılık niçin görülmektedir?*
Bebek dünyaya geldiğinde, anne karnında iken sahip olduğu alyuvarları
yıkılarak, süratle yeni alyuvar üretimi başlar. Ayrıca bebeklerde,
alyuvarların ömrü, erişkine göre daha kısadır. Bu yıkım esnasında bol
miktarda bilirubin maddesi açığa çıkar. Ortaya çıkan bilirubin, bebeğin
karaciğer kapasitesini aşar. Bebeğin bağırsak pasajı yavaş olup, enzim
sistemi de henüz tam olgunlaşmadığından, bilirubin kanda yükselmeye başlar.
Bilirubin miktarı belirli düzeyi aştığında, bebekte sarılık fark edilir hâle
gelir. İlk önce göz akları sararır. Kanda bilirubin yükseldikçe, sırasıyla
ilk önce baş-boyun bölgesi, sonra gövdenin üst, daha sonra alt kısımları,
peşinden kol ve bacaklar sararır. El ve ayaklar sarardığında, bilirubin
miktarı oldukça yükselmiş demektir. Şüpheli görülen durumda bebekten kan
alınarak tahlil yapılmalıdır. Normalde sarılık doğumdan 2-3 gün sonra ortaya
çıkıp, 7-10 gün sonra kaybolur. En son göz aklarındaki sararma geçer. Erken
doğan bebeklerde sarılık daha şiddetli görülür ve 4-5. günlerde belli olur.
Sarılık tespit edilen bebeklerdeki tedavi, bebeğin kaç günlük olduğuna, kaç
haftalık iken doğduğuna, kaç kilo olduğuna, bilirubinin kandaki düzeyine...
vb. göre belirlenmektedir. Sarılık olan bebeğe hangi tedavinin yapılacağına
dair hazırlanmış çizelgeler vardır. Bu tablolar, bebeklerin özel durumlarına
göre farklılık gösterebilir. Bebeğinizin tedavi şeklini hekiminiz
belirleyecektir.


*Fizyolojik sarılık nedir?*
Anne karnındaki bebeğin kanında oluşan *"bilirubin"* (yükseldiğinde bebeğin
sarı görünmesine sebep olan madde), *"eş"* (plasenta) yolu ile anneye
geçerek, onun vücudunda işlenir. Yani bebek, bu bilirubinden zarar görmez.
Bebek doğduktan sonra ise, bilirubin kanda yavaş yavaş yükselmeye başlar.
(Bu yükselmenin sebeplerini yukarıda anlatmıştık. ) Bu geçici
yükselmeye *"fizyolojik
sarılık"* denir.Hayatın 3-5. günlerinden sonra yine yavaş yavaş bilirubin
düşmeye başlar ve 1-2 haftada normale döner. Erken doğan bebeklerde ise, 2-4
hafta sürebilir. Fizyolojik sarılık, ilk 24 saatten sonra ortaya çıkar.
Fizyolojik sarılık, çoğunlukla tedaviye gerek duymadan geçse de, mutlaka bir
hekim kontrolünde olunmalıdır. Zira bazen fizyolojik sarılıkta da bilirubin
miktarı tedavi gerektirecek tehlikeli düzeylere çıkabilir.


*Anne sütü sarılığı nedir?*
Anne sütü alan yeni doğan bebeklerin çoğunda, ilk haftada görülen, beslenme
yetersizliği ve az kalori almaya bağlı olarak ortaya çıkan bir sarılıktır.
Bu bebekler sağlıklıdır, kilo almaları normaldir, ancak sarı görünürler.
Sarılık 12. haftaya kadar uzayabilir. Anne sütünü kesmeye gerek yoktur.
Bebekte anne sütü sarılığı var diyebilmek için diğer bütün sebepler
elenmelidir. Esâsen anne sütü sarılığının sebebi bilinmemektedir.
**
*Patolojik sarılık nedir?*
Yeni doğan bebekte ilk 24 saatte meydana gelen, mutlaka tedavi ve takip
gerektiren sarılıktır. Erken doğan bebeklerde 21, zamanında doğan bebeklerde
14 günden fazla sürer. Bebekte çoğunlukla başka bir hastalık da
mevcuttur.Fizyolojik ve anne sütü sarılığının dışında en sık sarılık,
anne-fetüs arasındaki kan grubu uyuşmazlığına bağlı olarak meydana gelir.
(Anne karnında 8 haftayı dolduran bebek, 9 haftadan sonra "fetüs" adını
alır.) Erken doğum, mikrobik hastalıklar, hâmilelikte geçirilen hastalıklar,
kullanılan ilaçlar... vs. de bu sarılığa sebep olabilir.Rh uyuşmazlığına
bağlı sarılık; Rh negatif anne, Rh pozitif bebek taşıdığında ortaya çıkar.
Annede, bebeğin kan grubuna karşı antikor gelişir. Çoğunlukla ilk doğumda
problem olmaz. Daha sonraki hâmileliklerde, anneden bebeğe geçen
antikorların bebeğin alyuvarlarını parçalamasıyla; hafif kansızlıktan,
uzamış sarılık, akciğerde kanama, vücudun ve organların su toplaması,
karaciğerin iflâsı ve bebek ölümüne kadar değişen tablolar ortaya çıkabilir.
Rh pozitif bebeği olan bütün Rh negatif annelere, doğumdan sonra ilk 72 saat
içinde koruyucu iğne yapılmalıdır. Rh uyuşmazlığına bağlı olarak bebeklerin
etkilenmesini önlemek için; eşleri Rh pozitif olan bütün Rh negatif
annelere, ilk hâmileliklerinden başlayarak her hamileliğin 28. haftasında
mûtad olarak koruyucu iğne yapılmalıdır.


*Yenidoğan sarılığı niçin tedavi edilmelidir?*
Sarılığa sebep olan madde, yani bilirubin, belli seviyeyi aşınca beyinde
bazı bölgelerde birikerek kalıcı beyin hasarına ve beyin felcine sebep
olabilir. Bu bebeklerde ilk birkaç günde, gevşeklik, uyuklama, emmede
zayıflama görülür. İlk haftanın sonunda tiz sesle ağlama, ateş, havâle,
başını geriye doğru atma, kasılma, solunum düzensizliği ortaya çıkar. Bu
belirtilerin ortaya çıktığı bebeklerin, ne yazık ki, % 50'si ölür. Bu
sebeple yenidoğan sarılığı ciddiye alınması gereken önemli bir tablodur.
**
*Tedavi*
Sarılığın en kolay fark edildiği yerler, göz aklarıdır. Ancak yeni doğan
bebek, günün çoğunu uyuyarak geçirdiğinden, dikkat edilmediğinde sarılık
gözden kaçabilir. Sarılığı gözle fark edebilmek, tecrübeli kişiler için bile
kolay olmadığından, sarardığından şüphelenilen bebek, hemen hekime
götürülmelidir. Nasıl olsa geçer diyerek hekime gitmeyi ertelemek, bebeğin
üzerine sarı örtüler örterek, sarı zıbın giydirerek sarılığı güyâ
iyileştirmeye kalkışmak, bu hastalığın tedavisi için en kıymetli zamanın
kaçırılmasına ve bebekte beyin hasarına yol açarak onun ömür boyu sakat
kalmasına sebep olmaktadır. Yeni doğan bebeğe sarı yerine bilhassa beyaz
kıyafetler giydirilmeli ki; sararması gözden kaçırılmasın.Sarılığın
tedavisi; bebeğin bilirubin düzeyine, doğum haftasına, vücut ağırlığına, kaç
günlük olduğuna göre değişir. Uluslararası standartlarla hazırlanmış özel
çizelgelere bakılarak, sarılığın tedavi ve takibi yapılır. Bu çizelgeler
bebeklerin özel durumlarına göre farklılık arz edebilir. Sarılıklı bebekler,
mutlaka erkenden takip altına alınmalıdır. Sarılığı şiddetli olanlar
hastahânede müşâhede altında tutulmalıdır. Doğumdan sonra 24 saat içinde
taburcu edilen bebekler, mutlaka 48 saatten sonra görülmeli ve sarılık
açısından değerlendirilmelidir.


*Tedavi Şekilleri*
*Fototerapi yöntemi:* Sarılık olan bebeğin bilirubin seviyesi yükseliyorsa,
en sık uygulanan tedavi şekli ultraviyole ışınlarının kullanıldığı
fototerapi yöntemidir. Bu ışığın tesiriyle, bilirubin suda eriyip idrarla
vücuttan kolaylıkla atılır. Bebeğin gözleri, ışıktan zarar görmemesi için
kapatılır, vücudu çıplak bırakılır. Tedavi sırasında anne sütü kesilmemeli,
hatta bu sırada bebeğin sıvı kaybı artacağı için bol bol emzirilmelidir.


*Kan değişimi:* Bilirubin değeri çok yüksek olduğunda, bebekte beyin
felcinin önlenmesi, ağır kansızlık tablosunun düzeltilmesi amacıyla âcilen
yapılan ve hayat kurtarıcı olabilen bir tedavi şeklidir. Rh uygunsuzluğunda
bu değişim birkaç kez tekrarlanabilir. Kan değişimi, âileler için her ne
kadar göz korkutucu olsa da; uygun şekilde yapıldığında ve hasta dikkatle
takip edildiğinde bebek ölümleri günümüzde % 0.5'in altındadır.


*Dr. Betül Nefise İnal*


    Tijen

  • " Vicdanın sesini kaybetme sakın!
  • Dua Dostu
  • *****
  • İleti: 11848
  • Konu: 2038
  • Nerden : ~MuammA~
  • Bismillah, her hayrın başıdır...
    • Dua Hazinesi
  • Çevrimdışı
Ynt: Yeni Doğan Bebekte Sarılık
« Yanıtla #1 : 09 Kasım 2011, 09:09:43 »
Oyyyyy Allâh  korusun bebişlerimizi,emeğine sağlık Hacı annem.


Paylaş facebook Paylaş twitter